Hầu hết doanh nghiệp chỉ bắt đầu đánh giá website sau khi đã trả tiền. Lúc đó mọi thứ đã muộn: cấu trúc đã đổ bê tông, tên miền đã đứng tên đơn vị làm web, nội dung đã viết sai đối tượng. Sửa một website đã làm xong thường tốn 30–70% chi phí làm mới, và mất thêm 1–3 tháng.

Bài này đưa ra 10 tiêu chí ở giai đoạn lựa chọn — tức là 10 quyết định bạn cần chốt trước khi ký hợp đồng, để website sinh ra đã tốt thay vì phải đi sửa.

Đọc kèm để đủ bộ:
• 12 tiêu chí đo được để biết website có tốt thật không — dùng khi nghiệm thu
• 6 dấu hiệu đơn vị thiết kế website kém chất lượng — dùng khi thẩm định đối tác
• Cấu hình tên miền chuẩn: www, https, DNS — dùng khi bàn giao kỹ thuật

Vì sao "chọn" quan trọng hơn "sửa"

Ba nguyên nhân khiến website phải làm lại, xét theo thứ tự thiệt hại:

  1. Sai mục tiêu — website giới thiệu được làm cho một doanh nghiệp cần bán hàng. Không có giỏ hàng, không có form, không có giá. Sửa = làm lại 80%.
  2. Sai nền tảng — chọn nền tảng không đáp ứng được nhu cầu 12 tháng sau (đa ngôn ngữ, đa chi nhánh, tích hợp phần mềm). Di trú dữ liệu tốn hơn làm mới.
  3. Sai quyền sở hữu — tên miền, hosting, source code đứng tên đơn vị làm web. Muốn đổi đơn vị phải trả thêm hoặc bị giữ tên miền.

Cả ba đều là quyết định ở giai đoạn chọn, không phải lỗi kỹ thuật. Vì vậy 10 tiêu chí dưới đây tập trung vào quyết định, không phải vào công cụ.

Nhóm 1 — Chọn đúng bài toán (tiêu chí 1–3)

Tiêu chí 1: Mục tiêu phải viết thành con số

Trước khi hỏi giá, hãy viết được câu: "Sau 6 tháng, website này phải mang về bao nhiêu cuộc gọi / đơn hàng / hồ sơ?" Không có con số này thì không ai — kể cả đơn vị làm web giỏi nhất — biết nên thiết kế trang nào trước, đặt nút liên hệ ở đâu, và đo cái gì.

Cách làm thực tế: chọn một mục tiêu chính và tối đa hai mục tiêu phụ. Ví dụ: chính là "30 cuộc gọi tư vấn/tháng", phụ là "500 khách xem bảng giá/tháng".

Tiêu chí 2: Chọn đúng loại website, không thừa không thiếu

Loại Phù hợp khi Không nên chọn khi
Landing page (1 trang) Chạy quảng cáo một sản phẩm/dịch vụ, cần đo chuyển đổi nhanh Cần nhiều nhóm sản phẩm, cần SEO dài hạn
Website giới thiệu (5–10 trang) Công ty dịch vụ, cần uy tín và thông tin liên hệ Cần bán hàng online, cần giỏ hàng
Website bán hàng Có danh mục sản phẩm, giá, tồn kho Chỉ có 1–3 sản phẩm (dùng landing page rẻ hơn)
Website + tích hợp phần mềm Cần đồng bộ đơn hàng, CRM, kế toán Ngân sách dưới 30 triệu, chưa có quy trình ổn định

Chọn sai loại là lỗi tốn kém nhất. Một doanh nghiệp chỉ có 3 sản phẩm không cần website bán hàng 20 triệu; một đơn vị bán 200 mã hàng không thể dùng landing page.

Tiêu chí 3: Chọn nền tảng theo đánh đổi, không theo "trend"

Ba hướng và đánh đổi thật của chúng:

Nền tảng Ưu điểm Đánh đổi phải chấp nhận
Mã nguồn mở (WordPress…) Rẻ, nhiều người biết sửa, đổi đơn vị dễ Tải nặng nếu cài nhiều plugin; bảo mật phụ thuộc cập nhật
Code riêng (ASP.NET, Node, Laravel…) Nhanh, nhẹ, bảo mật chủ động, mở rộng tốt Phải có đơn vị/nhân sự bảo trì; chi phí ban đầu cao hơn
Nền tảng đóng (SaaS) Dùng ngay, không lo hosting Không sở hữu dữ liệu và mã nguồn; chi phí tăng theo năm

Câu hỏi kiểm tra: "Nếu 12 tháng nữa tôi cần thêm đa ngôn ngữ / đa chi nhánh / đồng bộ CRM, nền tảng này làm được không, mất bao lâu, tốn bao nhiêu?" Nếu đơn vị không trả lời được bằng con số, đó là rủi ro.

Nhóm 2 — Chọn đúng phạm vi và ngân sách (tiêu chí 4–6)

Tiêu chí 4: Phạm vi bàn giao phải đếm được

Yêu cầu báo giá ghi rõ: bao nhiêu trang, mỗi trang có khối gì, chức năng nào, ai viết nội dung, ai chụp ảnh, mấy lần sửa giao diện, thời gian bao lâu. Cụm từ "website trọn gói" mà không có phụ lục mô tả chức năng là cụm từ nguy hiểm nhất trong hợp đồng.

Tiêu chí 5: Ngân sách tính theo vòng đời 3 năm

Đừng chỉ so phí thiết kế. Một website có 4 khoản chi:

  • Thiết kế & lập trình (một lần)
  • Tên miền (hằng năm, thường 300.000–900.000đ)
  • Hosting / máy chủ (hằng năm)
  • Chăm sóc, cập nhật, sửa lỗi, viết bài (hằng năm hoặc theo tháng)

Thực tế với website doanh nghiệp nhỏ, chi phí 3 năm thường bằng 1,4–1,6 lần phí thiết kế ban đầu. Hỏi báo giá đủ 4 khoản này ngay từ đầu sẽ tránh cú sốc ở năm thứ hai.

Tiêu chí 6: Chọn đối tác theo năng lực kiểm chứng được

Ba thứ kiểm tra trong 30 phút, không cần chuyên môn:

Kiểm tra đối tác trước khi đặt cọc
• Pháp nhân: tra mã số thuế trên dữ liệu đăng ký kinh doanh — có thể tra miễn phí tại tìm kiếm doanh nghiệp của ThongTinBiz (xem thêm cách tra cứu mã số thuế).
• Sản phẩm thật: xin 3 website đã làm đúng ngành, mở bằng điện thoại, bấm thử nút gọi và form.
• Người chịu trách nhiệm: hỏi thẳng ai là người sửa lỗi sau bàn giao, cam kết phản hồi trong bao lâu.

Kinh nghiệm: đối tác tốt thường chủ động gửi kèm website đã làm và nói rõ điểm chưa hoàn thiện. Đối tác chỉ gửi ảnh chụp màn hình thường là dấu hiệu cần thẩm định kỹ hơn.

Nhóm 3 — Chọn đúng điều khoản (tiêu chí 7–8)

Tiêu chí 7: Hợp đồng phải có 4 điều khoản

  1. Phạm vi công việc kèm phụ lục chức năng chi tiết.
  2. Thời hạn và mốc thanh toán — không thanh toán 100% trước khi nghiệm thu.
  3. Bảo hành và SLA: bảo hành bao nhiêu tháng, lỗi nào miễn phí, thời gian phản hồi tối đa.
  4. Bàn giao tài sản số: tên miền, hosting, mã nguồn, tài khoản quản trị, quyền truy cập Google Analytics/Search Console.

Thiếu điều khoản 4 là nguyên nhân phổ biến nhất của các vụ "muốn đổi đơn vị làm web nhưng không mang được website đi".

Tiêu chí 8: Bốn thứ phải đứng tên doanh nghiệp của bạn

Tài sản Đứng tên ai Cách kiểm tra
Tên miền Doanh nghiệp bạn Đăng nhập trang quản lý tên miền bằng tài khoản của bạn
Hosting / máy chủ Doanh nghiệp bạn Có tài khoản quản trị riêng, xem được dung lượng, email, bản sao lưu
Mã nguồn (source code) Bàn giao cho bạn Có kho mã nguồn hoặc file nén bàn giao, mở ra được
Dữ liệu đo lường Doanh nghiệp bạn Là quản trị viên của GA4 và Search Console

Nếu đối tác trả lời "bên em quản lý hết cho anh/chị khỏi lo" — đó không phải tiện lợi, đó là rủi ro.

Nhóm 4 — Chọn đúng cách vận hành sau bàn giao (tiêu chí 9–10)

Tiêu chí 9: Đo được ngay từ ngày đầu

Trước khi bàn giao, phải có: Google Analytics 4, Google Search Console, form liên hệ gửi về email/Zalo của người có trách nhiệm, và một báo cáo mẫu hằng tháng (bao nhiêu khách, từ đâu, bao nhiêu liên hệ).

Không có số liệu thì mọi quyết định sau này (đổi giao diện, viết thêm bài, chạy quảng cáo) đều là phỏng đoán.

Tiêu chí 10: Kế hoạch 12 tháng sau bàn giao

Website không tự chạy. Cần chốt trước 4 việc: ai đăng bài, tần suất bao nhiêu, ai xử lý lỗi, chi phí duy trì hằng năm bao nhiêu. Nếu bạn không có người làm nội dung, hãy chọn phương án có gói chăm sóc — hoặc chấp nhận website chỉ để "có mặt", đừng kỳ vọng khách từ Google.

Bảng chọn nhanh theo tình huống

Tình huống của bạn Ưu tiên tiêu chí Gợi ý hướng làm
Mới mở, ngân sách dưới 15 triệu 1, 2, 5 Landing page hoặc web giới thiệu 5 trang, chưa cần bán hàng
Đã có khách, cần bán online 2, 9, 10 Website bán hàng + đo lường + kế hoạch nội dung
Đang bị đơn vị cũ giữ tên miền 7, 8 Ưu tiên lấy lại tài sản số trước khi bàn chuyện làm mới
Website cũ chậm, không ai sửa 3, 6, 10 Chọn đối tác có bảo trì, chuyển sang nền tảng nhẹ hơn
Cần lên Google đều 1, 9, 10 Đầu tư cấu trúc + nội dung, không chỉ giao diện

Checklist 10 câu hỏi trước khi ký

  1. Mục tiêu 6 tháng của website là gì, đo bằng con số nào?
  2. Loại website được chọn có đúng nhu cầu 12 tháng tới không?
  3. Nền tảng là gì, thêm chức năng (đa ngôn ngữ, CRM) tốn bao lâu, bao nhiêu?
  4. Báo giá gồm bao nhiêu trang, chức năng nào, mấy lần sửa?
  5. Chi phí 3 năm gồm những khoản nào?
  6. Mã số thuế của đơn vị đã tra chưa? Xin được 3 website đúng ngành chưa?
  7. Hợp đồng có phụ lục phạm vi, mốc thanh toán, bảo hành và SLA chưa?
  8. Tên miền, hosting, source code, GA4 đứng tên ai?
  9. Form liên hệ gửi về đâu, ai nhận, có báo cáo hằng tháng không?
  10. Sau bàn giao ai viết bài, ai sửa lỗi, chi phí duy trì bao nhiêu?

Trả lời được 10 câu này bằng giấy trắng mực đen thì phần lớn rủi ro đã được loại bỏ trước khi bạn chi đồng nào.

Câu hỏi thường gặp

Nên chọn website "trọn gói" giá rẻ hay làm theo yêu cầu?

Chọn theo nhu cầu, không theo giá. Nếu nhu cầu chỉ là "có mặt trên Internet với 5 trang thông tin", gói giá rẻ đáp ứng đúng thì không cần làm riêng. Nếu cần chuyển đổi, tích hợp dữ liệu, tốc độ — gói giá rẻ sẽ đội chi phí sửa về sau.

Có nhất thiết phải bàn giao source code không?

Có, nếu bạn muốn mang website đi khi đổi đơn vị hoặc tự chủ động bảo trì. Trường hợp chấp nhận không có source code chỉ hợp lý khi dùng nền tảng SaaS và bạn hiểu rõ mình đang thuê, không sở hữu.

Website làm xong bao lâu thì lên Google?

Thông thường 2–8 tuần để được index các trang chính, lâu hơn với từ khoá cạnh tranh. Điều kiện cần là website đã khai báo Search Console, có sitemap và nội dung đúng nhu cầu tìm kiếm.

Có cần thuê SEO riêng ngay từ đầu không?

Không cần ngay, nhưng cần cấu trúc chuẩn SEO ngay từ đầu (tiêu đề, đường dẫn, tốc độ, dữ liệu có cấu trúc). Làm sai cấu trúc rồi thuê SEO là trả tiền hai lần.

Đơn vị đề nghị "làm web tặng kèm hosting 1 năm" thì có nên nhận?

Được, với điều kiện bạn có tài khoản quản trị hosting đó và biết giá gia hạn từ năm thứ hai. Hỏi ngay con số gia hạn để tránh bị động.

Ngân sách bao nhiêu là hợp lý?

Không có con số chung, nhưng nguyên tắc là: chi phí 3 năm không nên vượt quá giá trị mà website mang lại trong 3 năm. Nếu website dự kiến mang về 20 cuộc gọi/tháng, mỗi cuộc đáng 2 triệu đồng, thì mức đầu tư 40–60 triệu cho 3 năm là hợp lý về mặt kinh tế.

Kết luận

Website tốt không phải sản phẩm của một giao diện đẹp, mà là kết quả của 10 quyết định đúng trước khi bắt tay làm. Nếu bạn đã ký và đang nghi ngờ chất lượng, hãy dùng bài 12 tiêu chí đo được để chấm điểm. Nếu đang chuẩn bị làm, 10 tiêu chí ở trên là thứ tự cần chốt.

Bước tiếp theo: nếu bạn muốn biết ngành của mình có bao nhiêu doanh nghiệp cùng địa bàn — dữ liệu hữu ích để chọn từ khoá, chọn thị trường và đặt mục tiêu cho website — tra cứu miễn phí trên ThongTinBiz hoặc xem bảng giá gói dữ liệu.